De vennootschap: B.V. of N.V.

Een B.V.  B.V. of een N.V. is een rechtspersoon die zelfstandig deelneemt aan het rechtsverkeer met eigen rechten en plichten. Deze rechten en plichten zijn vastgelegd in de statuten van de vennootschap. Eigenaar van de vennootschap zijn de aandeelhouders. De bestuurder van de vennootschap vertegenwoordigt de vennootschap in het rechtsverkeer.

De vennootschap wordt opgericht bij een notariële akte, nadat de ‘Ministeriële verklaring van geen bezwaar’ is afgegeven door het Ministerie van Justitie. Op dit moment is een vennootschap bij oprichting nog verplicht tenminste € 18.000,- aan kapitaal te storten. Dit gaat binnenkort verdwijnen. Degene die kapitaal in de vennootschap stort, krijgt daarvoor aandelen terug. Een aandeel is een recht op de eigendom in de vennootschap en geeft recht op zeggenschap en winstuitkering.

Overdracht aandelen: blokkeringsregeling

Bent u aandeelhouder in een besloten vennootschap en wilt u uw aandelen verkopen aan een ander? Dan krijgt u te maken met de zogenaamde ‘blokkeringregeling’ die in de statuten van de vennootschap staat.

Een aandeelhouder kan zijn aandelen namelijk niet vrij overdragen aan een willekeurig iemand. De mede aandeelhouders in een besloten vennootschap zouden dan geconfronteerd kunnen worden met een ‘ vreemde’. Daarom zegt de wet (en ook de statuten) dat een aandeelhouder zijn aandelen eerst moet aanbieden aan de zittende aandeelhouders. Pas als die de aandelen niet wensen, kan hij ze overdragen aan een ander.

De overdracht van de aandelen moet bij notariële akte gebeuren. De notaris zorgt er daarna ook voor dat het aandeelhoudersregister (het register dat de vennootschap moet houden en waar alle aandeelhouders in beschreven zijn) wordt bijgewerkt.

Afschaffing van geen bezwaar

Op 1 juli 2011 is de wet tot afschaffing van de verklaring van geen bezwaar en invoering van een doorlopende controle op rechtspersonen (Stb. 2010,280, Kamerstukken 31948, zie ook Stb. 2011,1180 en Stb. 2011, 194) in werking getreden.

Nieuw systeem

Deze wet beoogt het voorkomen en bestrijden van misbruik van rechtspersonen te verbeteren. Het huidige preventieve toezicht, dat is gebasseerd op de afgifte van een verklaring van geen bezwaar door de minister van Justitie, is afgeschaft en daarvoor in de plaats is een nieuw systeem van doorlopende controle op rechtspersonen gekomen. De verklaring van geen bezwaar is hiermee komen te vervallen. De verklaring van geen bezwaar is onder het nieuwe systeem geen vereiste meer voor de oprichting, omzetting, juridische fusie en splitsing en statutenwijziging van een BV of NV.

Inhoud nieuw systeem

Onder het nieuwe systeem vindt screening plaats gedurende de levensloop van rechtspersonen en wordt aangeknoopt bij levensloopmomenten als oprichting, verhuizing, bestuurderswisseling etc. Bij de doorlopende controle wordt gebruik gemaakt van (veranderingen in) sleutelgegevens van rechtspersonen die reeds bij de overheid bekend zijn (zoals NAW-gegevens en gegevens over bestuurders en aandeelhouders in basisregistraties als handelsregister en GBA) en van criminele en financiele antecedenten. Aan de hand van de beschikbare informatie vindt, met gebruikmaking van risicoprofielen en risico-indicatoren, een (risico)analyse plaats van mogelijk misbruik van of door rechtspersonen en kan verscherpte controle worden uitgeoefend indien een verhoogd risico bestaat dat misbruik wordt gemaakt van of door rechtspersonen. Signalering van misbruik wordt neergelegd in een risicomelding aan handhavers. Een risicomelding kan mogelijk van dienst zijn bij het opleggen van een strafrechtelijk bestuursverbod en in de toekomst mogelijk van een civielrechtelijk bestuursverbod.

Doel nieuw systeem

Doel van het nieuwe systeem is misbruik van rechtspersonen te voorkomen en te bestrijden en de opsporing en vervolging van strafbare feiten die met rechtspersonen zijn gepleegd of dreigen te worden gepleegd te vergemakkelijken. Onder misbruik wordt verstaan het gebruik van een rechtspersoon voor ongeoorloofde doeleinden. Hieronder worden in ieder geval misdrijven en overtredingen van financieel-economische aard door of door middel van een rechtspersoon begrepen, waaronder het  gebruik van een rechtspersoon met het oog op het benadelen van zijn schuldeisers en financiering van terroristische organisaties en witwaspraktijken.

Reikwijdte nieuw systeem

Het nieuwe systeem van doorlopende controle wordt uitgebreid van BV's en NV's tot cooperaties, onderlinge waarborgmaatschappijen, verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid, stichtingen, Europese naamlozen vennootschappen, Europese cooperatieve vennootschappen en Europese economische samenwerkingsverbanden die hun statutaire zetel in Nederland hebben. Daarnaast worden ondernemingen die toebehoren aan buitenlandse rechtspersonen die een hoofd- of nevenvestiging hebben in Nederland onder de reikwijdte van de screening gebracht. Eenmanszaken, maatschappen, VOF's en CV's vallen niet onder de nieuwe vorm van toezicht. Dit laatste geldt ook voor OV's en OVR's na invoering van het nieuwe personenvennootschapsrecht.

Gevolgen afschaffing verklaring van geen bezwaar voor notariele praktijk

Onder het nieuwe systeem hoeft geen verklaring van geen bezwaar meer te worden aangevraagd voor de oprichting, omzetting, juridische fusie en splitsing en statutenwijziging van een BV of NV. Verder is onder het nieuwe systeem aan de notaris geen rol toegekend. Hij of zij krijgt geen inzage in de risicoanalyses van zijn of haar clienten en is niet als ontvanger van risicomeldingen aangemerkt. Dit betekent niet dat de notaris vanaf 1 juli 2011 zonder meer kan overgaan tot oprichting of statutenwijziging. Evenals onder het oude systeem al het geval was, zal de notaris onder het nieuwe systeem van geval tot geval moeten beoordelen of hij de gevraagde dienst kan verlenen of op grond van artr. 21 lid 2 Wna zijn of haar dienst kan weigeren.